برای انتخاب دستکش ایمنی مناسب، ابتدا باید خطر اصلی محیط کار مشخص شود؛ زیرا هیچ دستکشی برای همه فعالیت‌ها مناسب نیست. مقاومت در برابر برش، سایش، حرارت یا مواد شیمیایی باید براساس مشخصات همان دستکش بررسی شود؛ دست‌ها مهم‌ترین ابزار کار در هر کارگاه و محیط صنعتی هستند و برای انتخاب دستکش ایمنی مناسب، باید نوع خطر محیط کار را در نظر بگیرید: برای کار با ابزار تیز و فلزات، دستکش‌های لاتکس؛ برای کار با روغن، بنزین و مواد نفتی در محیط‌های مکانیکی، دستکش‌های نیتریلی و برای کارهای ساختمانی و عمومی کارگاهی، دستکش فومی پیشنهاد می‌شود.
چرا انتخاب دستکش ایمنی مناسب در کارگاه اهمیت دارد؟
دستکش ایمنی نامناسب، نه‌تنها از دست‌ها محافظت نمی‌کند، بلکه می‌تواند خطر آسیب‌دیدگی را افزایش دهد. برای مثال، استفاده از دستکشی که در برابر برش مقاوم نیست در کار با ابزار تیز، یا استفاده از دستکش نامناسب هنگام کار با مواد شیمیایی، می‌تواند عواقب جدی داشته باشد.
از سوی دیگر، دستکش ایمنی مناسب باعث افزایش بازدهی کاری، کنترل بهتر روی ابزار و کاهش خستگی دست در طول روز می‌شود.
| نوع فعالیت کارگاهی | معیار اصلی انتخاب |
|---|---|
| جابه‌جایی قطعات خشک و کار عمومی | گیرایی، انعطاف‌پذیری و مقاومت سایشی |
| کار با قطعات روغنی | گیرایی در محیط روغنی و مقاومت تأییدشده پوشش |
| کار با لبه‌های تیز | سطح مقاومت برشی ثبت‌شده در EN 388 |
| تماس مستقیم با مواد شیمیایی | EN ISO 374 و جدول سازگاری شیمیایی |
| جوشکاری و حرارت | استانداردهای EN 407 و EN 12477 |
| کار برق | دستکش عایق دارای استاندارد EN 60903 |
| ماشین‌آلات دوار | دستورالعمل دستگاه؛ ممکن است پوشیدن دستکش ممنوع باشد |
برای انتخاب دستکش ایمنی به چه نکاتی توجه کنیم؟
پیش از خرید دستکش ایمنی، باید چند فاکتور کلیدی را در نظر بگیرید تا دستکشی متناسب با نیاز واقعی کارگاه خود انتخاب کنید.
- نوع خطر محیط کار
- جنس بافت دستکش
- نوع پوشش کف دست
- سطح مقاومت برشی، سایشی، پارگی و سوراخ‌شدن
- گیرایی دستکش در محیط خشک یا روغنی
- سایز و تناسب با دست
- طول ساق
- انعطاف‌پذیری و کنترل ابزار
- قابلیت تنفس
- حساسیت احتمالی به لاتکس
- مدت استفاده و شرایط تعویض
نوع خطر و شرایط محیط کار
اولین قدم، شناخت دقیق خطراتی است که دست‌ها در محیط کار با آن روبه‌رو می‌شوند؛ برش، سایش، حرارت، مواد شیمیایی یا برق، نیازمند نوع خاصی از دستکش ایمنی است.
جنس دستکش ایمنی
جنس دستکش باید با نوع کار هماهنگ باشد. دستکش‌های فلامنت با پوشش لاتکس برای کار با اجسام برنده مناسب‌اند؛ دستکش‌های فلامنت با پوشش نیتریل در برابر روغن و مواد نفتی مقاوم‌اند، و دستکش با پوشش فوم برای کارهای عمومی کارگاهی و ساختمانی کاربرد دارد.
| جنس دستکش | مناسب برای محیط کار |
| برای کار با اجسام برنده مناسب‌اند. |
| در برابر روغن و مواد نفتی مقاوم‌اند. |
| برای کارهای عمومی کارگاهی و ساختمانی کاربرد دارد. |
مقاومت در برابر برش، سایش و سوراخ‌شدن
در کارگاه‌هایی که با فلزات، شیشه یا ابزار تیز سروکار دارید، مقاومت دستکش در برابر برش و سوراخ‌شدن اهمیت زیادی پیدا می‌کند. این مقاومت معمولا بر اساس استانداردهای بین‌المللی درجه‌بندی می‌شود و در مدل‌هایی که با پوشش لاتکس و پارچه فلامنت باکیفیت ساخته شده، به خوبی دیده می‌شود.
ضخامت و میزان انعطاف‌پذیری
دستکش ضخیم، محافظت بیشتری دارد اما ممکن است حس لامسه و دقت کار را کاهش دهد. برای کارهایی که به ظرافت نیاز دارند، دستکش نازک‌تر با انعطاف‌پذیری بالا مانند مدل‌های فلامنت توسن که کاملاً متناسب با آناتومی دست دوخته می‌شوند، انتخاب بهتری است.
سایز و تناسب دستکش با دست
دستکشی که اندازه دست نباشد، هم راحتی کار را از بین می‌برد و هم می‌تواند خطرساز باشد. دستکش گشاد ممکن است در حین کار از دست خارج شود یا وقتی با دریل یا فرز کار می‌کنید، می‌تواند در تیغه گیر کند و انگشت را به داخل بکشد و دستکش تنگ باعث خستگی زودرس دست می‌شود. دستکش‌های ایمنی توسن در سایز استاندارد ۱۰ اینچ عرضه می‌شوند تا برای اکثر کاربران مناسب باشند.
طول ساق دستکش
طول ساق دستکش نیز اهمیت دارد. کارهایی مانند جوشکاری یا کار با مواد شیمیایی، به دستکش‌هایی با ساق بلندتر نیاز دارند تا مچ و ساعد نیز محافظت شوند.
راحتی و قابلیت تنفس
دستکشی که در طول ساعات کاری استفاده می‌شود، باید راحت باشد و اجازه تنفس پوست را بدهد؛ در غیر این صورت، تعریق و خارش دست می‌تواند تمرکز و راندمان کار را کاهش دهد. دوخت متناسب با آناتومی دست، از ویژگی‌های مشترک مدل‌های دستکش ایمنی توسن است.
قدرت گرفتن ابزار و خاصیت ضد لغزش
دستکش‌هایی با رویه مناسب مانند نیتریل یا لاتکس، چسبندگی و قدرت گرفتن ابزار را افزایش می‌دهند و از سر خوردن دست هنگام کار با اجسام روغنی یا مرطوب جلوگیری می‌کنند. مدل دستکش شیاری فلامنت با پوشش نیتریل شیاردار و کفه ضد لغزش، نمونه‌ای از این نوع دستکش‌هاست.
کدام دستکش ایمنی برای کارگاه شما مناسب است؟
با توجه به نوع کار، دستکش‌های ایمنی در دسته‌بندی‌های مختلفی طراحی شده‌اند. برای کار با گرما و جرقه، دستکش‌های جوشکاری از جنس چرم یا مواد مقاوم در برابر حرارت استفاده می‌شوند و از دست در برابر جرقه، گرما و پاشش فلز مذاب محافظت می‌کنند. برای کارهای الکتریکی، دستکش عایق برق باید متناسب با ولتاژ کاری انتخاب شود. و در کارهایی که خطر ضربه یا افتادن اجسام سنگین وجود دارد، دستکش‌هایی با کف تقویت‌شده و محافظ ضربه در ناحیه پشت دست مناسب هستند.
برای بقیه کاربردها، مدل‌های دستکش ایمنی توسن گزینه‌های مناسبی هستند:
| نام محصول | مناسب برای | توضیحات |
|---|---|---|
| دستکش نخی با پوشش لاتکس CL10 | کار با فلزات، شیشه و قطعات برنده | دستکش نخی با پوشش لاتکس، دارای بافت نخی و مقاوم در برابر برش |
| دستکش فلامنت با پوشش لاتکس L10 | کار با فلزات، شیشه و قطعات برنده | دستکش فلامنت با پوشش لاتکس؛ پارچه فلامنت چسبندگی و مقاومت بالاتری در برابر برش ایجاد می‌کند |
| دستکش فلامنت با پوشش لاتکس L10BS | کار با فلزات، شیشه و قطعات برنده | دستکش فلامنت با پوشش لاتکس؛ پارچه فلامنت چسبندگی و مقاومت بالاتری در برابر برش ایجاد می‌کند |
| دستکش فلامنت با پوشش نیتریل N10 | کار با روغن، بنزین و مشتقات نفتی | دستکش نیتریلی که در برابر خوردگی ناشی از این مواد مقاوم است و برخلاف لاتکس، در تماس با روغن و گریس دچار آسیب نمی‌شود |
| دستکش شیاری فلامنت با پوشش نیتریل NK10 | تعمیرگاه‌ها و کارگاه‌های مکانیکی، گرفتن محکم ابزار | دستکش نیتریل شیاردار با کفه ضد لغزش، به طور خاص برای گرفتن محکم و ایمن ابزار طراحی شده |
| دستکش فلامنت با پوشش فوم F10 | جابه‌جایی بار و کارهای ساختمانی سبک | دستکش با پوشش فوم، دارای چسبندگی و انعطاف‌پذیری بالا |
راهنمای انتخاب دستکش ایمنی بر اساس نوع کارگاه
دستکش ممکن است برای حمل چوب و جلوگیری از خراش یا سایش مناسب باشد؛ اما هنگام کار با تجهیزات دوار یا ماشین‌آلات برش، باید دستورالعمل دستگاه رعایت شود. در برخی عملیات، پوشیدن دستکش به دلیل خطر گیرکردن ممنوع است.
- حمل و جابه‌جایی مصالح
- مونتاژ و بسته‌بندی
- کار با قطعات خشک
- کار با قطعات روغنی
- باغبانی و حمل چوب
- کار با لبه‌های تیز
- تماس شیمیایی
- جوشکاری و حرارت
- برق‌کاری
بهترین دستکش برای کارگاه نجاری
در کارگاه نجاری، دستکش ضد برش با انعطاف‌پذیری مناسب برای کار با ابزار تیز و ماشین‌آلات برش چوب توصیه می‌شود. با پوشش لاتکس، انتخاب مناسبی برای این نوع کار هستند.
بهترین دستکش برای کارگاه جوشکاری
دستکش‌های جوشکاری چرمی با ساق بلند، برای محافظت در برابر جرقه و حرارت مناسب‌اند.
بهترین دستکش برای کارگاه مکانیکی
دستکش‌های نیتریلی به دلیل مقاومت در برابر روغن، گریس و مواد نفتی، و همچنین خاصیت ضد لغزش، مناسب برای مکانیکی و تعمیرگاه‌هاست.
بهترین دستکش برای کارگاه ساختمانی
دستکش فلامنت با پوشش فوم، به دلیل چسبندگی و مقاومت در برابر سایش، برای کارهای بنایی، باغبانی و ساختمانی مناسب است.
بهترین دستکش برای کارگاه برق
برای کارهای الکتریکی، دستکش عایق برق با رتبه ولتاژ مناسب باید استفاده شود و از دستکش‌های معمولی نباید به‌جای آن استفاده کرد.
بهترین دستکش برای کار با مواد شیمیایی
دستکش‌های نیتریلی که مقاومت بالایی در برابر مواد نفتی دارند، برای این نوع کار پیشنهاد می‌شوند؛ لازم به ذکر است دستکش‌های لاتکس برای این کاربرد مناسب نیستند، چون در تماس با روغن و مواد نفتی دچار خوردگی (نرم شدن، ترک خوردن یا کاهش حفاظت لاتکس) می‌شوند.
استانداردهای مهم دستکش ایمنی را چگونه بخوانیم؟
دستکش‌های ایمنی معمولا بر اساس استانداردهای بین‌المللی درجه‌بندی می‌شوند. هر استاندارد با چند عدد یا حرف روی برچسب دستکش نشان داده می‌شود که سطح مقاومت در برابر برش، سایش، پارگی و سوراخ‌شدن را مشخص می‌کند.
- EN 388: مقاومت مکانیکی
- EN 407: مقاومت حرارتی
- EN 374: مقاومت شیمیایی
اشتباهات رایج هنگام انتخاب دستکش کار
- انتخاب دستکش فقط بر اساس قیمت، بدون توجه به نوع کاربرد
- استفاده از یک نوع دستکش برای همه کارها، مثلا استفاده از دستکش لاتکس برای کار با روغن و مواد نفتی
- بی‌توجهی به سایز مناسب دستکش
- نادیده گرفتن استانداردهای ایمنی روی برچسب دستکش
- استفاده طولانی‌مدت از دستکش فرسوده یا پاره
چه زمانی نباید از دستکش ایمنی استفاده کنیم؟
استفاده از دستکش ایمنی خودش می‌تواند خطرساز باشد؛ مانند کار با ماشین‌آلات دوار و مته‌های صنعتی که احتمال گیر کردن دستکش در قطعات چرخان وجود دارد. دستکش ممکن است برای حمل چوب و جلوگیری از خراش یا سایش مناسب باشد؛ اما هنگام کار با تجهیزات دوار یا ماشین‌آلات برش، باید دستورالعمل دستگاه رعایت شود. در برخی عملیات، پوشیدن دستکش به دلیل خطر گیرکردن ممنوع است.
چه زمانی باید دستکش ایمنی را تعویض کنیم؟
دستکش ایمنی باید در صورت مشاهده هر یک از این نشانه‌ها تعویض شود: پارگی یا سوراخ‌شدگی، نازک‌شدن پوشش رویی، از بین رفتن چسبندگی و قدرت گرفتن، یا احساس ناراحتی و تنگی هنگام استفاده طولانی‌مدت.
چک‌لیست انتخاب دستکش ایمنی مناسب برای کارگاه
- نوع خطر محیط کار را شناسایی کنید.
- جنس دستکش را متناسب با نوع کار انتخاب کنید.
- سطح مقاومت در برابر برش، سایش و سوراخ‌شدن را بررسی کنید.
- سایز مناسب دست خود را انتخاب کنید.
- طول ساق دستکش را متناسب با نوع کار در نظر بگیرید.
- استانداردهای درج‌شده روی برچسب دستکش را بررسی کنید.
- راحتی و قابلیت تنفس دستکش را در نظر بگیرید.
کلام توسن
انتخاب دستکش ایمنی مناسب، نیازمند شناخت دقیق نوع خطرات محیط کار، جنس مناسب دستکش و توجه به استانداردهای ایمنی است. دستکش‌های ایمنی با تنوعی از پوشش‌های لاتکس، نیتریل و فوم، پاسخگوی نیازهای مختلف کارگاه‌ها هستند؛ از کار با ابزار تیز گرفته تا محیط‌های آلوده به روغن و مواد نفتی. با در نظر گرفتن نکاتی که در این راهنما بررسی شد، می‌توانید دستکشی متناسب با نوع کارگاه خود انتخاب کنید که هم ایمنی دست‌ها را تضمین کند و هم راندمان کاری را افزایش دهد.
